logo 's-Gravendeel

Digitaal dorp
's-Gravendeel

Alles over 's-Gravendeel...

Financiering Kilwaterleiding

In 1913 werd de eerste lening ten behoeve van de waterleiding gesloten door de twee deelnemende gemeenten Strijen en ’s-Gravendeel, nl ƒ 85.000,-. Er werden obligaties voor uitgegeven in 's-Gravendeel en Strijen. In 's-Gravendeel van elk 1000 en in Strijen van elk 500 gulden.

Zodra het geld er was, kon er begonnen worden aan de bouw van een watercentrale in de Trekdam. Twee jaar later was het waterleidingbedrijf operabel en konden de inwoners van 's-Gravendeel en Strijen genieten van gezond en gereinigd water.

Besmettelijke ziekten die veroorzaakt worden door vervuild waren, waren hiermede uitgebannen. Het water dat gebruikt werd, werd uit de rivier de Kil gehaald. Dat was in die tijd nog erg schoon water en een goede reinigingsinstallatie zorgde ervoor dat het nog schoner werd.

Al gauw werd Numansdorp bereid gevonden water van het waterleidingbedrijf af te nemen. Er werd een overeenkomst gesloten over de waterprijs en de gemeentes 's-Gravendeel en Strijen wreven zich in de handen: ze voelden zich goede ondernemers. Ze hadden een afspraak gemaakt over de levering van water voor een periode van vijftig jaar.

Leidingen werden gelegd en berekeningen uitgevoerd: Gemiddeld voor zoveel mensen zou er zoveel water nodig zijn en dus waren buizen van 125 mm doorsnee voldoende. Directeur Buizer waarschuwde dat de doorsnede van de buizen te gering was, maar naar hem werd niet geluisterd, omdat dikkere buizen hogere kosten zouden vergen.

Helaas moet je bij de leverantie van water niet praten over een gemiddelde hoeveelheid water. Het gaat om de maximale hoeveelheid water. Op vrijdag en zaterdag, en vooral op maandag, wasdag, werd er veel en veel meer water gebruikt dan op de andere dagen. En dat betekende dat er op de middagen van die dagen te weinig druk was en de watertoevoer stopte.

Het gemeentebestuur van Numansdorp klaagde. Er werd zelfs een advocaat in de arm genomen die een brief schreef die als een dreigbrief bij de leveranciers overkwam.

Niet alleen Numansdorp had op die dagen te weinig water, ook Strijen zat op maandagmiddag, als alle huisvrouwen hun wekelijkse was hadden gedaan, zonder water. De Strijenaren waren mede-eigenaren en begrepen dat klagen niet zou helpen. De Numansdorpers echter waren alleen maar afnemers die in hun recht stonden, want zij hadden een afspraak voor vijftig jaar dagelijks voldoende water. Zij eisten waar ze recht op hadden.

Het bestuur van de waterleiding, met als voorzitter de ’s-Gravendeelse burgemeester D. Roodenburg Vermaat, wist dat er iets moest gebeuren. Natuurlijk moest er eerst een onderzoek op worden gezet. Daaruit bleek klip en klaar dat de buizen van 125 mm doorsnee niet toereikend waren. Na veel gereken en veel onderzoek bleek dat er niets anders opzat dan de buizen te vervangen door buizen van 175 mm.

De buizen werden vervangen en de maatregel bleek afdoende. Numansdorp en Strijen hadden nu voldoende water.

Helaas had de hele operatie ontzettend veel geld gekost en de aflossing van de obligaties moest daardoor nog wat jaren op zich laten wachten. De waterprijs werd verhoogd, tenminste voor de gebruikers van 's-Gravendeel en Strijen, niet voor de Numansdorpers.

Nu bleek namelijk dat de overeenkomst die met Numansdorp was gesloten het tegendeel van een goede was geweest. Er was namelijk een vaste prijs bedongen die alle vijftig jaren zou gehandhaafd blijven. Numansdorp kreeg daardoor water ver onder de prijs.

Om het bedrijf te laten voortbestaan moesten de bewoners van 's-Gravendeel en Strijen wel twee keer zoveel voor het water betalen. Maar onder die afspraak kon men niet uitkomen: het stond zwart op wit dat Numansdorp gedurende vijftig jaar goed drinkwater zou krijgen voor dezelfde prijs als op het moment van de overeenkomst was afgesproken. Een halve eeuw heeft Numansdorp dus geprofiteerd van het goedkope water.

Will van Velsen