De dodenherdenking in 's-Gravendeel had dit jaar iets speciaals. Niet alleen was het precies zestig jaar na de capitulatie, ook was minister Veerman van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit te gast in de Nederlands Hervormde Kerk om een toespraak te houden. "Vernedering en uitsluiting zorgden voor veel ellende."
Toen de bewindsman door de gemeente werd uitgenodigd om te komen spreken in de kerk, nam hij deze met genoegen aan. '60 jaar vrede, of 60 jaar na de oorlog?', was de titel van zijn speech.
Deze begon met een terugblik naar de Frans-Duitse oorlog aan het einde van de 19e eeuw. "Het was de vernedering van de Fransen toen in 1871 de eenheid van Duitsland door Bismarck werd uitgeroepen in het prestigieuze paleis Versailles", aldus de minister. Meer dan veertig jaar later waren het juist de Duitsers die werden vernederd. Zij kregen de schuld van de Eerste Wereldoorlog en werden door het vredesverdrag van Versailles gedwongen om grondgebied af te staan en te betalen voor de geleden oorlogsschade.
"Men kan de Tweede Wereldoorlog niet begrijpen zonder deze voorgeschiedenis", aldus Veerman. De oorlog waarbij niet de Duitsers, Fransen maar de joden werden vernederd. "Oorlog is nog niet uit onze wereld weg. De verschijningsvormen en de plaatsen veranderen. Maar het 'boze', het 'kwaad', is er nog steeds."
Naast minister Veerman hield ook de 's-Gravendeelse burgemeester A. Pijlman een toespraak. Waarbij de 's-Gravendeelse jeugd een erevermelding kreeg. "Er wordt wel eens op een bepaalde manier over de 'jeugd van Orion' gesproken. Maar zij halen wel het bevrijdingsvuur op in Wageningen. En dat mag ook wel eens gezegd worden."
Na de toespraken en optredens van Silvia Robbemont vertrok het gezelschap richting de oude begraafplaats voor de kranslegging.
© copyright Digitaal dorp 's-Gravendeel