logo 's-Gravendeel

Digitaal dorp
's-Gravendeel

Alles over 's-Gravendeel...
14sep 2013

Open Monumentendag in Binnenmaas

Zaterdag 14 september 2013.

Het thema van Open Monumentendag 2013 is Macht & Pracht. Ook in Binnenmaas zijn op zaterdag 14 september 2013 verschillende monumenten te bezoeken. 

Streekmuseum Hoeksche Waard

Hof van Assendelft en boerderij Oost-Leeuwenstein zijn beiden geopend van 10 uur tot 17 uur. Het streekmuseum heeft drie gebouwen in eigendom: Hof van Assendelft, boerderij Oost Leeuwenstein en de watertoren van Heinenoord.

’t Hof van Assendelft

Deze buitenplaats is gebouwd in 1767 in opdracht van Sara Louisa du Faget van Assendelft, ambachtsvrouwe van Heinenoord. Voor die tijd stond hier ook al een \’lanthuus\’ dat Gerrit van Assendelft, de toenmalige ambachtsheer, in 1482 had ’doen timmeren’. Stedelijke ambachtsheren en –vrouwen lieten zich in hun ’heerlijkheid’, een rechtsgebied, vaak vertegenwoordigen door een rentmeester die hun boerderijen en landerijen beheerde. De erfgenamen van de kinderloos gestorven Sara verkochten ’t Hof in 1809 aan baron Collot D\’Escury. Rentmeester en welgesteld agrariër Arie Louter nam het in 1834 over. Tot 1939 zou deze familie er wonen en boeren.

Toen braken roerige tijden aan voor het huis; er werd flink verbouwd, een nieuwe kap met vier schoorstenen moest het huis geschikt maken voor vier gezinnen. Het verval zette door, zeker als het huis in de naoorlogse jaren gebruikt wordt als doorgangshuis in het kader van de woningnood. Op 17 oktober 1962 werd het historische pand aangekocht door de Stichting Streekmuseum Hoeksche Waard. Onder de bezielende leiding van de eerste conservator drs. J.E. de Rooy, brachten bewoners van de gehele Hoeksche Waard een fraaie collectie erfgoed bijeen.

Hoftuin Mien Ruys

‘t Hof van Assendelft omvat een fraaie tuin met kleine boomgaard. Hierin staan planten en vruchtbomen uit vroeger tijden zoals Kleipeer, Armgaard en Bellefleur. De tuin is één van de laatste ontwerpen van de befaamde tuinarchitecte Mien Ruys (1904-1999) en wordt volledig in haar stijl onderhouden door een enthousiaste groep vrijwilligers.

Boerderij Oost-Leeuwenstein

Op deze plaats werd waarschijnlijk al direct na de inpoldering van Oud-Heinenoord in 1437 geboerd. Deze historische hoeve werd generaties lang bewoond door het geslacht Leeuwenburgh. Zij waren welgestelde en belangrijke inwoners van Heinenoord, die zitting hadden in tal van besturen.

Het zomerhuis, waar de familie in de zomermaanden woonde, dateert van 24 juni 1763. Dit was veel kleiner en gemakkelijker te onderhouden dan de grote boerderijwoning, een voordeel in het drukke oogst- en slachtseizoen. Architectonisch is deze monumentale boerderij uit 1763 interessant. Het is een mooi voorbeeld van een vrijwel symmetrisch opgebouwde voorgevel, een tuitgevel met zogenaamde ‘schouderstukjes’. De grote middenlangsdeelschuur is met riet gedekt.

Sinds 1973 bevat Oost-Leeuwenstein een deel van de zeer uitgebreide collectie van het Streekmuseum Hoeksche Waard.

Watertoren

Deze watertoren, gebouwd in 1910, is de kleinste watertoren van Nederland die in gebruik is geweest bij een waterleidingbedrijf. Als hulptoren dan, want het drinkwater werd er namelijk vanuit Oud-Beijerland naartoe gepompt. De toren bestaat uit drie etages waarvan de bovenste, het reservoir, een stalen tank is. De inhoud bedroeg 50 m3. Tot 1950 is hij in gebruik geweest voor de drinkwatervoorziening.

Voor een symbolische prijs is de toren in 1979 in handen gekomen van dhr. J. Overweel, voormalig bestuurslid van de Stichting Streekmuseum Hoeksche Waard. Met vrienden en kundige vrijwilligers werd in 1984 de renovatie tot stand gebracht.

In 1996 schonk dhr. Overweel de toren aan het Streekmuseum. Inmiddels is het ook een Rijksmonument en onderdeel van het industrieel erfgoed. Op termijn zal worden bedacht welke plaats de watertoren als onderdeel van het Streekmuseum Hoeksche Waard kan innemen.

Activiteiten

Preview Oost-Leeuwenstein

Bij Oost-Leeuwenstein worden om 11 uur en om 15 uur rondleidingen verzorgd om de boerderij te bezichtigen die in de laatste fase is van de grote restauratie. Aanmelden hiervoor is niet nodig.

Boerderijenwandeling

Om 14.00 uur start de boerderijenwandeling onder begeleiding van een gids langs Oost, Midden en West Leeuwenstein, Molencomplex Goidschalxoord en de watertoren van Heinenoord. De boerderijwandeling laat zich uitstekend combineren met een Preview in boerderij Oost-Leeuwenstein.

De kosten bedragen € 5 per persoon (vrienden €2,50), inclusief entree en koffie/thee. Van te voren aanmelden via info@streekmuseumhw.nl.

Molens in Binnenmaas

De molens zijn open van 10 uur tot 17 uur. In het kader van het thema ‘Macht en Pracht’ wordt duidelijk hoe groots en imponerend deze machines zijn en hoe deze landmarks het landschap herkenbaar maken. Hoe de molens werken wordt uitgelegd bij de molens:

  • De Lelie in Puttershoek
  • De Poldersche Molen in Maasdam
  • De Hoop in Maasdam
  • Windlust in Westmaas
  • De Oostmolen in Mijnsheerenland
  • Het molencomplex in Goidschalxoord

Alle molens zullen met goed weer draaien en malen met uitzondering van De Hoop in Maasdam. Bij De Hoop kunnen bezoekers inzicht krijgen in de restauratie die gepland staat en wat daar allemaal bij komt kijken. Bij de molens worden bouwplaten en kleurplaten uitgedeeld en is er molenmeel te verkrijgen met bijbehorende recepten.

Hof van Moerkerken – tuin

Het Hof van Moerkerken, geopend van 10 tot 17 uur, is de enige buitenplaats die in de Hoeksche Waard bewaard is gebleven. Het landgoed vindt zijn oorsprong in het midden van de 15e eeuw, toen het in bezit was van Elisabeth van Loon en Vranck van Praet. Na een brand in 1660 is het huidige hof ontstaan. Beroemde mensen zoals Frederik van Eeden en Albert Verweij hebben op het hof vertoefd. Van 1902 tot 1919 heeft de familie Van Vollehove op het hof gewoond. De tuin heeft onder andere prachtige platanen en grenst aan de Binnenmaas.  Het Hof van Moerkerken wordt op dit moment gerestaureerd. Zowel het woonhuis, koetshuis als onderdelen in de tuin worden aangepakt. Dit jaar is de tuin voor bezoekers geopend om een mooie wandeling te maken.

Kerken in Binnenmaas 

De kerk in Heinenoord en de historische kerk in de Sint Anthoniepolder zijn dit jaar van 10 tot 17 uur geopend. In tegenstelling tot wat in de flyer van de VVV staat is de dorpskerk van Westmaas niet geopend op zaterdag 14 september.

Kerk in Heinenoord

Dat de kerk van Heinenoord voordien een andere vorm had als nu is wel zeker. Bij de laatste restauratie zijn in het schip van de kerk resten van een oude fundering teruggevonden. Deze fundering is gelijk aan en loopt in het verlengde van de koorfundering. Met het oog hierop kunnen we het vermoeden uiten dat de bestaande kerk een verbouwde kapel is die voor 1421 reeds bestond.

Een tweede aanwijzing dat het koor ouder is dan het schip van de kerk, blijkt uit de muurschilderingen die daar gevonden zijn. Bij de restauratie van 1969 -1974 is vast komen te staan dat er op de noord- en de zuidgevel twee verschillende over elkaar geschilderde fresco\’s aanwezig waren. De ouderdom van de bestaande kerk zou af te leiden zijn van de oudste grafzerk die in het koor van de kerk ligt. Deze dateert uit 1443 (MCCCCXLIII).

De kerk, die aan de Rooms-katholieke eredienst gewijd was, komt in 1450 voor als parochiekerk van Heinenoord in het decanaat Zuid-Holland. Tot 1572 is de kerk aan de Rooms-katholieke eredienst gewijd geweest. Met de Reformatie ging ook Heinenoord, zij het op een wat brute wijze, mee. Verschillende dingen die aan de Rooms-katholieke eredienst herinnerden, werden in het koor begraven. Bij de laatste restauratie zijn onder andere een stuk muurwerk van het altaar en een restant van een hardstenen doopvont teruggevonden. Het huidige doopvont is aan de hand van het gevonden restant gereconstrueerd. Tijdens de Reformatie werden de bestaande piscine en beeldnissen dichtgemetseld. Ook deze zijn bij de restauratie weer in hun oorspronkelijke toestand teruggebracht.

Tijdens de Open Monumenten is de kerk van binnen te bewonderen en zijn vrijwilligers aanwezig om meer te vertellen over het bijzondere gebouw. Daarnaast zal op diverse tijden het monumentale orgel worden bespeeld.

Kerk Sint Anthoniepolder

De Hervormde Kerk in de Sint Anthoniepolder is het oudste gebouw in de Hoeksche Waard. Het stond er in ieder geval al voor de 1421, de toren dateert uit 1375. Het kerkgebouw is in vroeggotische stijl wat later aan de toren is gebouwd. Door de ligging op een terp is de kerk tijdens de grote overstromingen behouden gebleven.

De toren heeft een klok met Latijns opschrift: “De doden beween ik, de pest verdrijf ik, de feesten luister ik op. In het jaar van onze Heere 1436 heeft Gerrit Buitendijk mij gemaakt”. De klok is tijdens de Tweede Wereldoorlog op een geheime plaats opgeslagen geweest, om te voorkomen dat hij door de Duitsers zou worden omgesmolten voor oorlogsmaterieel. Na de oorlog kon de klok teruggeplaatst worden in de toren.

Tot de kerkhervorming in de 16e eeuw had ook deze kerk een Rooms-katholieke signatuur. Ze was gewijd aan de Heilige Antonius (251-356). De eerste hervormde predikant stond hier in 1573 op de kansel. Rond de vorige eeuwwisseling was de vader van Annie M.G. Schmidt hier negen jaar predikant. Bij de eerste restauratie in 1985 zijn enkele sporen van de katholieke eredienst als wijwater- en kaarsennissen gevonden.

Tijdens de Open Monumentendag worden rondleidingen gegeven en wordt op verschillende tijdstippen een orgelconcert gehouden.

Meer informatie

Speciaal ter gelegenheid van de opengestelde monumenten in de gemeenten Oud-Beijerland, Binnenmaas en Korendijk heeft de VVV Hoeksche Waard een flyer gemaakt.

Deze flyers zijn verkrijgbaar bij de VVV in Oud-Beijerland (Waterstal 3, 0186-616 000) en via www.vvvhoekschewaard.nl.

Contactinformatie:
Locatie: Binnenmaas


Deel dit bericht met je vrienden!